Luchtreiniger bij astma en COPD

Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen. De spiertjes rond de luchtwegen trekken bij een prikkel samen, het slijmvlies zwelt op en er komt extra slijm vrij. Het gevolg: benauwdheid, piepende ademhaling, hoesten en een drukkend gevoel op de borst. De klachten komen in aanvallen en wisselen per persoon van mild tot ernstig.

Bekende uitlokkers zijn allergenen zoals pollen, huisstofmijt en huidschilfers van dieren, maar ook niet-allergische prikkels: rook, fijnstof, koude of vochtige lucht, parfum, inspanning en luchtweginfecties. Astma is niet te genezen, maar met medicatie en het vermijden van prikkels houden de meeste mensen hun klachten goed onder controle.

COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease: een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. De luchtwegen zijn blijvend vernauwd en de longblaasjes beschadigd, waardoor uitademen moeite kost en de longen minder zuurstof opnemen. Roken is de belangrijkste oorzaak; langdurig inademen van fijnstof, houtrook of stoffen op het werk draagt eraan bij.

Bij COPD zijn de longen extra gevoelig voor vervuilde lucht. Op dagen met veel fijnstof of rook nemen klachten en longaanvallen toe. Binnen is de lucht vaak niet schoner dan buiten: koken, houtkachels, kaarsen, schoonmaakmiddelen en stof leveren allemaal deeltjes die de luchtwegen belasten. Een rookvrij huis, ventileren en filteren van de binnenlucht ontlasten de longen.

Niet elke prikkel is even groot. Fijnstof (PM2.5) is zo klein dat het diep in de longen doordringt; het komt binnen via ramen en deuren, maar ontstaat ook bij koken en stoken. Pollen waaien in het voorjaar en de zomer naar binnen en blijven op kleding en in gordijnen hangen. Huisstofmijt leeft in matrassen, kussens en vloerbedekking; de allergenen zitten in uitwerpselen die bij het opmaken van het bed opdwarrelen. Huidschilfers van honden en katten zijn licht en zweven lang.

Daarnaast reageren veel mensen met astma of COPD op geuren en gassen: parfum, spuitbussen, schoonmaakmiddelen en rook. Die stoffen filtert een HEPA-filter niet; daar helpt actief kool, en vooral: de bron vermijden en ventileren.

Een luchtreiniger met een goed passend HEPA-filter haalt de zwevende deeltjes uit de lucht: fijnstof, pollen, huisstofmijtallergenen, huidschilfers en schimmelsporen. Minder deeltjes in de ingeademde lucht betekent minder prikkels voor de luchtwegen. Onderzoek laat zien dat de concentratie fijnstof in een ruimte met een goed bemeten luchtreiniger duidelijk daalt; hoeveel dat voor uw klachten uitmaakt, verschilt per persoon en hangt af van wat uw klachten uitlokt.

Let op dat het apparaat bij uw ruimte past en dat u hem laat draaien: een luchtreiniger werkt alleen in de ruimte waar hij staat, en pas na enkele uren is de lucht merkbaar schoner. Kies bij astma of COPD een model zonder ozonvorming; alle Progenion-modellen zijn ozonvrij getest en de ionisator is apart uit te schakelen.

’s Nachts liggen veel mensen met astma of COPD uren in dezelfde ruimte, dicht bij matras en kussen, de grootste bron van huisstofmijt. Benauwdheid en hoesten in de nacht zijn dan ook een bekend signaal dat de slaapkamerlucht beter kan. Een luchtreiniger op de slaapkamer heeft hier het meeste effect, mits hij stil genoeg is om er bij te slapen.

Kijk naar het geluidsniveau op de laagste stand (onder de 30 dB is fluisterstil), een nachtstand met gedimd display en voldoende capaciteit om de ruimte een paar keer per uur te verversen. Zet het apparaat een paar uur vóór het slapengaan aan, op minimaal een halve meter van het bed.

Een luchtreiniger werkt het best als onderdeel van een rustige, schone leefomgeving. Deze maatregelen kosten weinig en halen de grootste prikkels weg.